Vừa bước chân lên ghe ở bến đò Tân Long- Tp Mỹ Tho, anh Trần Văn Út người lái ghe và nhà cũng ở xã Thới Sơn cho hay: “Bây giờ lên hỏi chuyện các chủ bè rất khó, vì tình hình nuôi cá bè hiện nay rất khó khăn, chủ bè rất nóng tính. Hai năm nay, người nuôi bè lỗ từ vài chục tới vài trăm triệu đồng, tùy theo quy mô lớn nhỏ. Có rất nhiều chủ rao bán bè, còn những đại lý thức ăn kéo về hàng chục bè -do xiết nợ mua thức ăn”. Thật vậy, khi ghe chúng tôi lướt nhanh qua bè có để bảng hiệu “Đại lý thức ăn Bảy Đào”, “Đại lý thức ăn Ngọc Sương” thì chúng tôi thấy mỗi cụm bè có khoảng 40-50 chục bè. Anh Út chỉ tay bảo: “lúc đầu họ chỉ nuôi vài bè thôi nhưng qua mấy đợt cá lỗ, người nuôi cá bè không có tiền trả nợ nên họ kéo về đây trừ nợ”.

Hiện nay, giá cá điêu hồng nuôi bè dao động từ 20.000-21.500 đồng/kg tùy theo từng loại cá, cỡ cá. Trong khi đó, giá nguyên liệu đầu vào như con giống, nhân công, thuốc thú y…, đặc biệt là giá thức ăn (chiếm 80-85% giá thành sản xuất) liên tục tăng. Bà Nguyễn Thị Bích Na, chủ cơ sở nuôi bè ở ấp Thới Thạnh, xã Thới Sơn, Tp Mỹ Tho giãi bày: “Hai vợ chồng tôi bán hết mấy công vườn, gom tiền đầu tư nuôi 8 bè cá, nay được hơn bốn năm, nhưng 2 năm nay giá cá xuống thấp, trong khi đó chi phí đầu vào cao nên năm 2008 tôi xuất cá lỗ gần 200 triệu đồng. Đợt rồi, tôi vừa thu hoạch được 4 bè, với giá 24.500 đồng/kg, lời khoảng 40 triệu, chưa bù được khoản lỗ năm rồi thì với giá cá hiện tại là 21.500đồng/kg, tôi lại tiếp tục lỗ. Tôi chỉ mong sao có ai mua hết bè để được lên bờ”. Bà Na cũng cho biết thêm: do lấy thức ăn trực tiếp từ công ty nên giảm bớt được chi phí đầu vào, nhưng cũng không chịu nổi sự tăng giá liên tục của thức ăn. Công ty sản xuất thức ăn Unipresident cũng vừa cho hay sẽ tăng giá 15.000đồng/bao thức ăn.

Mặt khác, chất lượng giống ngày càng giảm, môi trường nuôi ngày càng ô nhiễm, mầm bệnh ngày càng nhiều làm tỉ lệ hao hụt cao. Tất cả các yếu tố này làm cho giá thành sản xuất “đội” lên khoảng 21.000-22.000 đồng/kg, với giá này thì người nuôi cầm chắc lỗ từ 500-1000 đồng/kg. Ông Trần Hữu Nghĩa-nông dân nuôi cá bè ở phường 3, TP Mỹ Tho cho biết: với cá chưa “qua bệnh”, khi thả xuống bè thì tỷ lệ hao hụt khoảng 40%, nhiều khi thả khoảng 20 triệu tiền giống, chỉ sau vài ngày là “mất trắng”. Hiện nay, nuôi cá rất khó, môi trường 2 năm nay ô nhiễm nhiều, tỷ lệ hao hụt rất cao, nhất là từ khi có các khu công nghiệp hoạt động. Tuy nhiên, ông Nghĩa cũng khẳng định: “môi trường sông Tiền vẫn còn nuôi cá bè được”.

Cá bệnh được vớt lên

Về vấn đề môi trường nuôi cá bè ở Tiền Giang, Ông Nguyễn Phương Thoại -Chi cục Thủy sản Tiền Giang cho biết: Định kỳ hàng tháng, Chi cục Thủy sản tiến hành lấy mẫu phân tích các chỉ tiêu môi trường vùng nuôi Thủy sản trên địa bàn tỉnh nói chung và vùng nuôi cá bè nói riêng. Khi có kết quả, Chi cục sẽ gửi thông báo về địa phương, nhằm giúp cho bà con nông dân có thông tin về môi trường để chủ động trong phòng bệnh, giảm thiểu rủi ro cho bà con nông dân.

Theo các chuyên gia trong ngành Thủy sản, cá điêu hồng là loài cá tiêu thụ nội địa, chưa có thị trường xuất khẩu. Mặt khác, giá thành sản xuất cá điêu hồng trong nước cũng cao hơn các nước trong khu vực như Đài Loan, Malaysia… nên khả năng xuất khẩu mặt hàng cá điêu hồng rất ít. Mặt khác, sự phát triển mạnh mẽ của nghề nuôi cá điêu hồng trên bè ở Tiền Giang trong các năm gần đây, làm mất cân đối cung cầu thị trường dẫn đến giá cá liên tục ở mức thấp.

Hiện nay, làng bè Tiền Giang chủ yếu nuôi cá điều hồng nên chưa có sự đa dang hóa trong mặt hàng sản xuất. Bà Nguyễn Thị Bích Na nói: giống cá điêu hồng hiện nay không thể nuôi được nữa vì giá luôn ở mức thấp, lời ít, lỗ nhiều nên vụ này bà quyết định “đổ” 25 triệu đồng cá he nuôi thử nghiệm. Thiết nghĩ, giải pháp tìm ra đối tượng nuôi mới, có tốc độ tăng trưởng tốt, ít dịch bệnh, có hiệu quả kinh tế cao, thị trường tiêu thụ rộng là giải pháp ưu tiên nhất để giải quyết vấn đề hiệu quả kinh tế nuôi cá bè ở Tiền Giang hiện nay./.